İş Hukuku
İşe İade Davası: Şartlar, Arabuluculuk ve Süreler
İşe iade davasının şartları, geçerli fesih sebepleri, bir aylık arabuluculuk ve iki haftalık dava süresi, işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti.
Av. Murat GüllerHukuk ve Danışmanlık
3 dk okuma
İş güvencesi kapsamındaki bir işçinin iş sözleşmesi geçerli bir sebep olmadan feshedildiğinde, işçi işine geri dönmeyi ya da işe başlatılmaması hâlinde tazminat almayı talep edebilir. Bu süreç, kısa süreler ve zorunlu arabuluculuk aşamasıyla birlikte ilerler.
Bu yazıda işe iade davasının şartlarını, geçerli fesih sebeplerini, arabuluculuk ve dava sürelerini ve mahkeme kararından sonraki adımları anlatıyoruz.
Kısaca
- İşyerinde otuz ya da daha fazla işçi çalışması, en az altı aylık kıdem ve belirsiz süreli sözleşme gerekir.
- Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır.
- Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.
- Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir.
- İşe iade kararından sonra işçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurmalıdır.
Kimler işe iade davası açabilir?
- İşyerinde otuz veya daha fazla işçi çalışıyor olmalıdır (işverenin aynı iş kolundaki işyerlerinin toplamı dikkate alınır).
- İşçinin en az altı aylık kıdemi bulunmalıdır (yer altı işlerinde bu şart aranmaz).
- İş sözleşmesi belirsiz süreli olmalıdır.
- İşçi, işletmenin bütününü yöneten işveren vekili ya da işçiyi işe alma ve çıkarma yetkisine sahip işyeri yöneticisi olmamalıdır.
Geçerli fesih sebebi nedir?
İşveren, belirsiz süreli iş sözleşmesini ancak işçinin yeterliliğinden ya da davranışlarından veya işletmenin, işyerinin ya da işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanarak feshedebilir. Fesih bildirimi yazılı yapılmalı ve fesih sebebi açık ve kesin biçimde gösterilmelidir. İşçinin davranışı ya da verimiyle ilgili fesihlerde, işçinin savunması alınmadan fesih yapılamaz.
Davada feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir. İşçi ise feshin başka bir sebebe (örneğin sendikal faaliyet ya da hak araması) dayandığını iddia ediyorsa bunu ispatlamalıdır.
Arabuluculuk ve dava süresi
- Arabuluculuğa başvuru
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde, karşı tarafın yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna başvurulur.
- Görüşmeler
Arabulucu görüşmeleri kural olarak üç hafta içinde sonuçlandırır; zorunlu hâllerde bu süre bir hafta uzatılabilir.
- Dava
Anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde işe iade davası açılır.
Mahkeme işe iadeye karar verirse
- İşçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmalıdır. Başvurmazsa fesih geçerli bir feshin sonuçlarını doğurur.
- İşveren, başvuru üzerine işçiyi bir ay içinde işe başlatmalıdır.
- İşçi işe başlatılmazsa işveren, en az dört, en çok sekiz aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı öder.
- Kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmayan süre için en çok dört aya kadar ücret ve diğer haklar ödenir.
- İşçi işe başlatılmazsa, şartları varsa kıdem ve ihbar tazminatı da ayrıca gündeme gelir.
Arabuluculukta anlaşma
Taraflar arabuluculuk aşamasında anlaşırsa, işçinin işe başlatılacağı tarih ile boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatının miktarı anlaşma belgesinde açıkça belirtilmelidir. Avukatların katılımıyla imzalanan anlaşma belgesi ilam niteliğindedir; anlaşmaya uyulmazsa doğrudan icraya konulabilir.
Sık sorulan sorular
Belirli süreli sözleşmeyle çalışıyorum; işe iade davası açabilir miyim?
Kural olarak belirli süreli sözleşmelerde işe iade davası açılamaz. Ancak esaslı bir neden olmadan art arda yapılan (zincirleme) belirli süreli sözleşmeler, başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir; bu durumda işe iade yolu açılabilir.
İşe iade davasında kıdem tazminatını da isteyebilir miyim?
İşe iade davası iş ilişkisinin devamını amaçladığından bu davada kıdem ve ihbar tazminatı istenmez. Dava reddedilirse ya da işçi işe başlatılmazsa, şartları varsa kıdem ve ihbar tazminatı ayrıca talep edilebilir; bu alacaklar için de arabuluculuk aşaması işletilir.
Fesih bildiriminde sebep yazmıyorsa ne olur?
Fesih bildiriminin yazılı yapılması ve fesih sebebinin açık ve kesin biçimde gösterilmesi gerekir. Bu şekil şartlarına uyulmaması ve savunma alınmaması, feshin geçersiz sayılmasına yol açabilir.
İş hukukuna ilişkin diğer konular için İş Hukuku sayfamıza bakabilirsiniz. Bir aylık süre kısa olduğundan fesih bildiriminin ardından vakit kaybetmeden bizimle iletişime geçin.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Süreler, oranlar ve parasal sınırlar mevzuat değişiklikleriyle güncellenebileceğinden işlem yapmadan önce somut durumunuzu bir avukatla değerlendirin.
Büro
Av. Murat Güller
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. 2003’ten bu yana Kartal’daki bürosunda bireysel ve kurumsal müvekkillere avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti veriyor.
Hakkımızda
