İş Hukuku
Kıdem ve İhbar Tazminatı: Kimler Alabilir, Nasıl Hesaplanır?
Kıdem ve ihbar tazminatının şartları, giydirilmiş ücretle hesap, ihbar süreleri, vergisi, zamanaşımı ve arabuluculuk; örnek hesaplamayla birlikte.
Av. Murat GüllerHukuk ve Danışmanlık
4 dk okuma
İş sözleşmesinin sona ermesiyle gündeme gelen en önemli iki alacak kıdem ve ihbar tazminatıdır. Kıdem tazminatı işçinin aynı işverene bağlı çalıştığı süreyi karşılarken, ihbar tazminatı sözleşmenin önceden bildirim yapılmadan sona erdirilmesinin karşılığıdır. İkisinin de şartları, hesabı ve vergisi farklıdır.
Bu yazıda kıdem ve ihbar tazminatına kimlerin hak kazandığını, nasıl hesaplandığını, diğer işçilik alacaklarını ve dava sürecini anlatıyoruz.
Kısaca
- Kıdem tazminatı için aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olmak ve sözleşmenin kanunda sayılan bir yolla sona ermesi gerekir.
- Kıdem tazminatı, her tam hizmet yılı için otuz günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır; yasal bir tavanı vardır.
- İhbar süreleri kıdeme göre iki ila sekiz hafta arasındadır.
- Kıdem, ihbar ve diğer işçilik alacaklarında zamanaşımı beş yıldır; dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
- 31 Temmuz 2026’dan itibaren belirsiz alacak davası kaldırıldı; alacaklar kısmi dava olarak açılıp bir defaya mahsus artırılabiliyor.
Kıdem tazminatına kimler hak kazanır?
Kıdem tazminatına hak kazanmak için işçinin aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması gerekir. Bunun yanında iş sözleşmesinin aşağıdaki yollardan biriyle sona ermesi aranır:
- İşverenin, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık gibi işçiden kaynaklanan haklı bir neden olmaksızın sözleşmeyi feshetmesi,
- İşçinin ücretin ödenmemesi, fazla çalışma ücretinin verilmemesi, sigorta primlerinin eksik bildirilmesi ya da psikolojik taciz gibi haklı nedenlerle sözleşmeyi feshetmesi,
- Muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılma,
- Yaşlılık aylığı bağlanması ya da yaş dışındaki prim günü ve sigortalılık süresi şartlarını tamamlayarak ayrılma,
- Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması,
- İşçinin ölümü (bu durumda tazminat mirasçılara ödenir).
Kendi isteğiyle haklı bir neden olmadan istifa eden işçi ise kural olarak kıdem tazminatı alamaz.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Hesapta işçinin son brüt ücretine, düzenli olarak sağlanan yol, yemek, ikramiye ve benzeri para ya da parayla ölçülebilen ödemeler eklenir; buna giydirilmiş ücret denir. Her tam hizmet yılı için otuz günlük giydirilmiş ücret ödenir; bir yılı aşan süreler oranlanarak hesaba katılır.
Kıdem tazminatının bir yıl için ödenecek tutarı, devlet memurlarına ödenen azami emeklilik ikramiyesini geçemez. Bu tavan her yıl ocak ve temmuz aylarında güncellenir; hesap yapılırken sözleşmenin sona erdiği tarihteki tavan dikkate alınır. Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir.
Giydirilmiş brüt ücreti 40.000 TL olan ve 6 yıl 4 ay çalışan bir işçi için, ücretin tavanın altında olduğu varsayımıyla kıdem tazminatı: 40.000 × 6 + 40.000 × 4/12 = 253.333 TL (brüt) olur. Örnek yalnızca yöntemi göstermek içindir; gerçek hesapta ücret bileşenleri ve tavan tutarı ayrıca kontrol edilmelidir.
İhbar süreleri ve ihbar tazminatı
Belirsiz süreli iş sözleşmesini feshetmek isteyen taraf, karşı tarafa önceden bildirimde bulunmak zorundadır. Bildirim süreleri işçinin kıdemine göre belirlenir:
| Çalışma süresi | Bildirim süresi |
|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta |
| 1,5 yıl – 3 yıl | 6 hafta |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta |
Süreler asgaridir; iş sözleşmesiyle artırılabilir.
Bildirim süresine uymadan sözleşmeyi fesheden taraf, bu sürelere ait ücret tutarında ihbar tazminatı öder. İşveren, bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi hemen de feshedebilir. İhbar tazminatından gelir vergisi ve damga vergisi kesilir.
Diğer işçilik alacakları
- Fazla çalışma: Haftalık kırk beş saati aşan her saat için ücret yüzde elli fazlasıyla ödenir.
- Yıllık izin ücreti: Sözleşme sona erdiğinde kullanılmayan yıllık izinlerin ücreti ödenir.
- Hafta tatili ve genel tatil ücretleri: Bu günlerde çalışılmışsa kanundaki oranlarla ödenir.
- Ödenmeyen ücretler, ikramiye ve primler.
Zamanaşımı, arabuluculuk ve dava
Kıdem ve ihbar tazminatı ile diğer işçilik alacaklarında zamanaşımı beş yıldır. Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; anlaşma sağlanamazsa son tutanakla iş mahkemesinde dava açılır.
Kıdem tazminatının geç ödenmesi hâlinde bankalarca bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. 31 Temmuz 2026’dan itibaren açılan davalarda belirsiz alacak davası yolu bulunmadığından, alacaklar kısmi dava olarak açılır ve tahkikat sona erene kadar bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir.
Sık sorulan sorular
Kıdem tazminatı peşin mi ödenir?
Kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin sona ermesiyle muaccel olur ve kural olarak peşin ödenir. Taraflar taksitle ödeme konusunda anlaşabilir; bu durumda anlaşmanın yazılı ve açık olması önerilir. Geç ödemede mevduata uygulanan en yüksek faiz işler.
Emeklilik için kendi isteğimle ayrılırsam kıdem tazminatı alır mıyım?
Evet. Yaşlılık aylığı bağlanması ya da yaş dışında gerekli prim günü ve sigortalılık süresini tamamladığınızı gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu yazısıyla ayrılmanız hâlinde kıdem tazminatına hak kazanırsınız.
Kıdem tazminatından vergi kesilir mi?
Kıdem tazminatının yasal tavanı aşmayan kısmı gelir vergisinden istisnadır; yalnızca damga vergisi kesilir. İhbar tazminatından ise gelir vergisi ve damga vergisi kesilir.
İş sözleşmenizin sona ermesiyle ilgili haklarınızı birlikte değerlendirmek için İş Hukuku sayfamıza bakabilir ya da bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Süreler, oranlar ve parasal sınırlar mevzuat değişiklikleriyle güncellenebileceğinden işlem yapmadan önce somut durumunuzu bir avukatla değerlendirin.
Büro
Av. Murat Güller
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. 2003’ten bu yana Kartal’daki bürosunda bireysel ve kurumsal müvekkillere avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti veriyor.
Hakkımızda
