İçeriğe geç
Esentepe Mah. Anayurt Cad. No: 45/7, Kartal / İstanbul

İstanbul Anadolu Adalet Sarayı’na yaklaşık 1 km

Hemen arayın0532 504 54 58

İcra ve İflas Hukuku

İtirazın İptali ve İtirazın Kaldırılması: Farklar ve Süreler

Borçlu ödeme emrine itiraz ettiğinde alacaklının iki yolu: itirazın iptali davası (1 yıl) ve itirazın kaldırılması (6 ay); arabuluculuk ve icra inkâr tazminatı.

Av. Murat GüllerAv. Murat GüllerHukuk ve Danışmanlık 3 dk okuma

İlamsız icra takibinde borçlu ödeme emrine itiraz ettiğinde takip durur. Alacaklının takibe devam edebilmesi için itirazı ortadan kaldırması gerekir. Bunun iki yolu vardır: genel mahkemede açılan itirazın iptali davası ve icra mahkemesinden istenen itirazın kaldırılması.

Bu yazıda iki yol arasındaki farkları, sürelerini, ispat kurallarını ve icra inkâr tazminatını anlatıyoruz.

Kısaca

  • İtirazın iptali davası, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede açılır ve her türlü delille alacak incelenir.
  • İtirazın kaldırılması, itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden istenir ve yalnızca kanunda sayılan belgelere dayanabilir.
  • Ticari alacaklar, işçilik alacakları, tüketici uyuşmazlıkları ve kira alacaklarında itirazın iptali davasından önce arabulucuya başvurmak gerekebilir.
  • İtiraz haksız çıkarsa ve alacak likitse borçlu, alacağın en az yüzde yirmisi oranında icra inkâr tazminatına mahkûm edilebilir.
  • Bir yıllık süre geçse de alacak, zamanaşımı dolmadıkça genel hükümlere göre dava edilebilir.

İtirazın iptali davası

Alacaklı, borçlunun itirazının kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede (alacağın niteliğine göre asliye hukuk, asliye ticaret, tüketici ya da iş mahkemesinde) itirazın iptali davası açabilir. Bu davada alacağın varlığı ve miktarı her türlü delille, ayrıntılı olarak incelenir. Dava kabul edilirse itiraz iptal edilir ve takip kaldığı yerden devam eder.

Alacağın türüne göre dava öncesinde arabuluculuk zorunlu olabilir: ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacaklar, işçi ve işveren alacakları, tüketici hakem heyetinin görevi dışında kalan tüketici uyuşmazlıkları ve kira ilişkisinden doğan alacaklar bunların başında gelir.

İtirazın kaldırılması

Alacaklının elinde kanunda sayılan nitelikte bir belge varsa, borçlunun itirazının tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. İcra mahkemesi dar bir inceleme yapar ve yalnızca belgelere göre karar verir.

  • Kesin kaldırma: İmzası ikrar edilmiş ya da noterce onaylanmış borç ikrarını içeren senetler ile resmî dairelerin ya da yetkili makamların yetkileri içinde düzenledikleri belgelere dayanır.
  • Geçici kaldırma: Borçlunun imzasını inkâr ettiği adi senetlerde istenir. Geçici kaldırma kararı verilirse borçlu, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde borçtan kurtulma davası açabilir.

Hangisini seçmeli?

İtirazın iptaliİtirazın kaldırılması
MahkemeGenel mahkemeİcra mahkemesi
Süreİtirazın tebliğinden itibaren 1 yılİtirazın tebliğinden itibaren 6 ay
İncelemeGeniş; her türlü delilDar; yalnızca belgeler
ArabuluculukAlacağın türüne göre gerekebilirGerekmez
SonuçKesin hüküm niteliğinde kararTakip hukuku bakımından sonuç doğurur; genel mahkemede dava hakkı saklıdır

Alacak sağlam bir belgeye dayanıyorsa itirazın kaldırılması daha hızlı bir yoldur. Alacağın ispatı tanık, bilirkişi ya da ticari defter incelemesi gerektiriyorsa itirazın iptali davası tercih edilir.

İcra inkâr tazminatı ve kötü niyet tazminatı

Borçlunun itirazı haksız bulunursa ve alacak likit ya da belirlenebilir nitelikteyse, alacaklının talebi üzerine borçlu, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilir; borçlunun kötü niyetli olması aranmaz. Tersine, alacaklının takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, borçlunun talebi üzerine alacaklı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilebilir.

Sık sorulan sorular

İtirazın iptali davasında arabuluculuk zorunlu mu?

Alacağın türüne bağlıdır. Ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacaklar, işçi ve işveren alacakları, tüketici hakem heyetinin görevi dışında kalan tüketici uyuşmazlıkları ve kira ilişkisinden doğan alacaklar için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Diğer adi alacaklarda arabuluculuk zorunlu değildir.

İcra inkâr tazminatı ne zaman istenebilir?

Alacak likit ya da belirlenebilir nitelikteyse ve borçlunun itirazı haksız çıkarsa, alacaklının talebiyle alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere hükmedilir. Borçlunun kötü niyetli olması aranmaz; alacağın miktarının yargılamayla belirlenmesi gerekiyorsa tazminat istenemeyebilir.

Bir yıllık süre geçtiyse alacağımı kaybeder miyim?

Hayır. İtirazın iptali davası açma süresi geçse de alacak, zamanaşımı dolmadığı sürece genel hükümlere göre alacak davasıyla istenebilir. Ancak bu durumda mevcut takip devam ettirilemez ve icra inkâr tazminatı istenemez.

İcra takipleri hakkında diğer konular için İcra ve İflas Hukuku sayfamıza ve ödeme emrine itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Bilgilendirme

Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; hukuki görüş niteliği taşımaz. Süreler, oranlar ve parasal sınırlar mevzuat değişiklikleriyle güncellenebileceğinden işlem yapmadan önce somut durumunuzu bir avukatla değerlendirin.

Av. Murat Güller

Büro

Av. Murat Güller

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu. 2003’ten bu yana Kartal’daki bürosunda bireysel ve kurumsal müvekkillere avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti veriyor.

Hakkımızda

Okumaya devam

İlgili yazılar

Tüm makaleler

Görüşme

Durumunuzu anlatın, izlenecek yolu birlikte belirleyelim.

Belgelerinizi inceleyip süreleri, riskleri ve seçenekleri açıkça konuşuyoruz. Görüşme için önceden randevu almanızı rica ederiz.